Borsada Tavan ve Taban Fiyat Nedir? Tavan Serisi Nasıl Hesaplanır?
Borsa İstanbul’da hisse senedi alıp satan yatırımcıların her gün karşılaştığı en temel iki sınır vardır: Tavan fiyat ve Taban fiyat.
Özellikle yeni halka arz olan şirketlerde günlerce devam eden “Tavan Serisi” yatırımcılar için büyük bir getiri potansiyeli taşır. Peki borsada tavan fiyattan neden hisse alınamaz, tavan bozmak ne anlama gelir ve BİST marj kuralları nasıl çalışır?
Son güncelleme: 19 Eylül 2026Borsada Tavan ve Taban Nedir? (Özet)
Borsa İstanbul’da (BİST) hisse senetleri bir işlem gününde, bir önceki günün kapanış fiyatı üzerinden en fazla %10 yükselebilir (Tavan) veya en fazla %10 düşebilir (Taban).
Bu %10’luk sınır, yatırımcıları aşırı fiyat dalgalanmalarından (volatilite) korumak ve piyasada istikrar sağlamak amacıyla uygulanan fiyat marjı kuralıdır.
- Hissenin dünkü kapanış fiyatı: 100 TL
- Günün tavan fiyatı (Maksimum %10 artış): 110 TL
- Günün taban fiyatı (Maksimum %10 düşüş): 90 TL
- Bu hisse bugün sadece 90 TL ile 110 TL arasındaki fiyatlardan işlem görebilir.
Halka Arzlarda “Tavan Serisi” Nedir?
Yeni halka arz edilen şirketlerin payları Borsa İstanbul’da işlem görmeye başladığında, yatırımcıların yoğun talebi nedeniyle genellikle günlerce en yüksek sınırdan, yani %10 tavan fiyattan kapanış yapar.
Bir hissenin aralıksız olarak art arda günlerce %10 yükselişle işlem görmesine Tavan Serisi adı verilir. Yatırımcılar için kazançlı olan bu dönemde asıl soru, serinin nerede sona ereceğidir. Halka arz lotlarınızın tavan serisi boyunca gün gün ne kadar kâr getireceğini hesaplamak için Tavan Serisi’nin hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Halka Arz Tavan Hesaplama Aracını KullanTavan Bozmak Ne Demek?
Tavan serisi sonsuza kadar sürmez. Hissenin fiyatı yükseldikçe yatırımcılar kâr realizasyonu (satış) yapmak ister.
Tavan fiyattan alıcıların beklediği lot miktarı azalırken, elindeki hisseyi satmak isteyen yatırımcıların emirleri artmaya başlar.
Hissenin tavan fiyatındaki tüm alış emirleri karşılandığında (satıcılar alıcıları yendiğinde), hisse artık en üst sınırdan işlem göremez hale gelir.
Hisse fiyatı +%10 seviyesinden +%9, +%8 veya daha aşağılara doğru gerilemeye başlar. Bu duruma piyasada “hisse tavan bozdu” denir.
Tavan Fiyattan Neden Hisse Alınamaz?
Bir hisse tavan olduğunda, o hisseye talep çok yüksek demektir. Herkes o fiyattan hisse almak ister (Tavanda bekleyen alış emirleri birikir) ancak hiç kimse elindeki hisseyi satmak istemez.
Borsada bir işlemin gerçekleşmesi için “Alıcı ile Satıcının eşleşmesi” şarttır. Tavanda satıcı olmadığı için, siz tavan fiyattan alış emri girseniz bile emriniz sıraya girer ve “tavanda bekleyen lotlar” arasına katılır. Satış gelmediği sürece emriniz gerçekleşmez.
Her Piyasada Marj Kuralı %10 mudur?
Hayır, Borsa İstanbul’da işlem gören hissenin bulunduğu pazara göre fiyat marjı (tavan-taban sınırı) değişiklik gösterebilir.
| BİST Pazarı | Tavan / Taban Fiyat Marjı |
|---|---|
| Yıldız Pazar | ± %10 |
| Ana Pazar | ± %10 |
| Alt Pazar | ± %10 |
| Piyasa Öncesi İşlem Platformu (PÖİP) | ± %10 |
| Rüçhan Hakkı Kuponları | ± %50 (Özel durumlar hariç) |
Hisse Tavan Bozduğunda Satmalı mıyım?
Halka arz yatırımcılarının en büyük ikilemi hisse tavan bozduğunda satış yapıp yapmamaktır. Tavan bozan bir hisse gün içinde tekrar toparlayıp yeniden tavan (tavana kilitleme) olabilir veya tamamen eksiye (tabana) gidebilir.
Burada karar verirken şirketin temel verilerine, izahnamedeki taahhütlerine ve genel piyasa trendine bakılmalıdır. Halka arzlarda hissenin ne zaman satılabileceğiyle ilgili stratejileri detaylı rehberimizde inceleyebilirsiniz.
Halka Arz Hissesi Ne Zaman Satılır? Halka Arz Hisseleri Son Durum EkranıSık Sorulan Sorular
Hissenin gün içinde %10 değer kazanarak tavan fiyata ulaşması ve bu fiyatta satıcının hiç kalmayıp, yüz binlerce/milyonlarca alış emrinin beklediği duruma “tavana kilitlemek” veya “tavana yapışmak” denir.
Hisse %10 değer kaybederek o günkü en düşük fiyata inerse “taban” olur. Bu durumda satmak isteyen çok kişi varken, alıcı yoktur. Siz satış emri verseniz dahi, alıcı olmadığı için hissenizi satamayabilirsiniz.
Bunun kesin bir matematiği yoktur. Şirketin büyüklüğüne, piyasadaki dolaşımdaki pay oranına ve borsanın genel havasına göre değişir. Kimi şirketler 2-3 tavanda bozarken, bazı küçük şirketler 10-15 tavanlık seriler yapabilir.
Hayır. Tavan/Taban hissenin o gün görebileceği maksimum/minimum limitlerdir. Devre kesici ise hissede ani bir düşüş veya yükseliş eğilimi olduğunda (%5 veya %7 gibi sınırları aştığında) işlemleri geçici olarak durduran bir güvenlik mekanizmasıdır.
Sonuç: Marj Kuralları Riskleri Sınırlar
Borsada tavan ve taban fiyat uygulaması, yatırımcı psikolojisindeki paniği ve aşırı coşkuyu frenlemek için tasarlanmış harika bir sistemdir. Bir günde paranızın sıfırlanmasını veya spekülatif şekilde astronomik artışlar yaşanmasını engeller.
Özellikle halka arzlardan kazanç sağlamak istiyorsanız Tavan Serisi mantığını kavramak, derinlik okumayı öğrenmek ve hisse tavan bozduğunda paniğe kapılmadan rasyonel kararlar vermek en önemli yatırımcı yeteneklerinden biridir.
Yatırımcı notu: Bu içerik yalnızca eğitim ve kavramları açıklama amacıyla hazırlanmıştır. Yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Tavan serisi yapan bir hissenin sürekli yükseleceği garantisi yoktur. İşlem yaparken her zaman güncel piyasa koşullarını ve şirket haberlerini dikkate alınız.